MANILA, Philippines — Hinimok noong Miyerkules ng gobyerno ng Pilipinas ang Myanmar na payagan ang diplomatikong pag-access sa nakakulong na dating pinuno na si Aung San Suu Kyi kasunod ng mga ulat na inilipat siya sa house arrest at binawasan ang kanyang sentensiya sa pagkakulong sa ilalim ng pinalawak na amnesty program.
Ginawa ng bansa ang kahilingan bilang tagapangulo ngayong taon ng Association of Southeast Asian Nations (Asean) at host ng mga pagpupulong ng regional bloc.
Ang military junta na namumuno sa Myanmar mula noong 2021 ay hiniling na bigyan si Foreign Secretary Ma. Theresa Lazaro “brief access” sa 80-taong-gulang na Nobel Peace Prize winner, ayon sa Department of Foreign Affairs (DFA).
BASAHIN: Marcos, mga pinuno ngayon sa Cebu para sa 48th Asean Summit
Itinalaga ng administrasyong Marcos si Lazaro noong Nobyembre 2025 bilang “espesyal na sugo” nito sa sitwasyon ng Myanmar.
Para sa ‘higit na transparency’
Sinabi ng DFA na ang mga pag-unlad sa pagkulong kay Suu Kyi, gayundin ang pagpapalaya o pagpapatawad sa mahigit 1,500 bilanggong pulitikal sa Myanmar, ay maaaring magsilbing mga hakbang sa pagbuo ng kumpiyansa tungo sa pambansang katatagan sa Myanmar.
“Hinihikayat namin ang Myanmar na magbigay ng higit na transparency tungkol sa paglipat na ito sa pamamagitan ng pagpayag kay Daw Aung San Suu Kyi na makipag-usap sa kanyang pamilya, na magpapakita ng tunay na pangako sa pambansang pagkakasundo,” sabi ng DFA sa isang pahayag.
Ang pagpayag kay Lazaro na personal na makita si Suu Kyi ay magbibigay-daan sa opisyal ng Pilipinas na gampanan ang kanyang tungkulin na hikayatin ang “lahat ng mga stakeholder at partido upang lumikha ng isang kapaligiran na kaaya-aya sa inclusive national dialogue.”
“Ang mga pag-unlad na ito ay nag-aalok ng magandang momentum para sa Myanmar na magpakita ng higit pang mga kongkretong pagsisikap tungo sa buo at epektibong pagpapatupad ng Five-Point Consensus (5PC),” sabi ng DFA.
Ang 5PC ay isang planong pangkapayapaan na pinagtibay ng mga pinuno ng Asean noong 2021, na nananawagan para sa agarang pagtigil ng karahasan, nakabubuo na pag-uusap, at isang magandang kapaligiran para sa paghahatid ng tulong na makatao sa Myanmar.
Incommunicado
Nakakulong mula noong 2021 na kudeta na nagbalik sa kanyang bansa sa ilalim ng pamumuno ng militar, si Suu Kyi ay na-incommunicado nang mahabang panahon mula noong siya ay arestuhin.
Ang junta chief-turned-president ng Myanmar na si Min Aung Hlaing noong Huwebes ay nag-utos kay Suu Kyi na ilipat, limang taon matapos siyang ilagay sa detensyon.
Pinatalsik ni Min Aung Hlaing ang inihalal na gobyerno ni Suu Kyi noong 2021, pinigil siya sa maraming kaso na sinasabi ng mga grupo ng mga karapatan ay nakipag-ugnay para i-sideline siya.
Ang sumunod na digmaang sibil ay pumatay ng libu-libo at lumikas sa milyun-milyon sa bansa sa Southeast Asia na humigit-kumulang 50 milyon. —MAY MGA ULAT MULA SA PNA AT AGENCE FRANCE-PRESSE
