Apat na Filipino international law expert ang magsisilbi sa Permanent Court of Arbitration (PCA), isang pandaigdigang mekanismo para sa pag-aayos ng mga inter-state dispute, inihayag ng Department of Foreign Affairs (DFA) nitong Huwebes.
Kinumpirma ng International Bureau ng PCA ang pagtatalaga kina Raul Pangalangan, Sedfrey Candelaria, Antonio La Viña at Ambassador Eduardo Malaya bilang mga Miyembro ng Korte matapos na isumite ang kanilang mga pangalan ni Foreign Secretary Enrique Manalo, sabi ng DFA.
Si Pangalangan, isang propesor ng batas sa Unibersidad ng Pilipinas Diliman, ay nagsilbi bilang hukom sa International Criminal Court mula 2015 hanggang 2021. Siya ang publisher ng Philippine Daily Inquirer mula 2012 hanggang 2015.
Si Candelaria ay isang propesor ng batas sa Ateneo de Manila University at namumuno sa Research, Publications and Linkages Office ng Philippine Judicial Academy.
Si La Viña ay miyembro ng PCA Specialized Panel of Arbitrators and Experts for Environmental Disputes mula 2016 hanggang 2022. Siya ang kasalukuyang associate director para sa patakaran sa klima at internasyonal na relasyon ng Manila Observatory.
Inisyatiba ng PH
Si Malaya ang kasalukuyang ambassador ng bansa sa The Hague, Netherlands, at gumaganap na presidente ng PCA Administrative Council para sa terminong 2023-2024.
Bilang gumaganap na pangulo, pinangunahan ni Malaya ang pulong ng Konseho ng Administratibo ng PCA noong Disyembre 2023, kung saan nabanggit niya ang unang pagkakataon na bumoto ang United Nations General Assembly sa pinagkasunduan upang magpatibay ng isang resolusyon na kumikilala sa “mahahalagang kontribusyon ng PCA sa mapayapang pag-aayos ng mga hindi pagkakaunawaan. ”
Ito ay isang inisyatiba ng Philippine Embassy sa The Hague at ng Philippine Mission to the United Nations sa New York.
Ang bawat isa sa mga hinirang na Pilipino ay magsisilbing mga tagahatol na nag-aayos ng mga hindi pagkakaunawaan ng mga miyembrong estado ng PCA sa loob ng anim na taon.
Resolusyon sa hindi pagkakaunawaan
Ang PCA ay isang intergovernmental na organisasyon na nagbibigay ng isang plataporma para mapayapang lutasin ang mga internasyonal na salungatan at hindi pagkakaunawaan sa pamamagitan ng arbitrasyon.
Ito ay nagsisilbing isang rehistro para sa mga reklamo at bumubuo ng isang hiwalay na hukuman na binubuo ng mga hinirang na hukom nito upang ayusin ang kaso.
Nabuo ang PCA noong 1899 ngunit noong 2010 lamang naging signatory ang Pilipinas sa isang siglong institusyon.
Ang mga dating miyembro ng Pilipinas ng PCA ay sina retired Chief Justice Artemio Panganiban, retired Chief Justice Reynato Puno, retired Justice Jose Vitug at Pangalangan.
Bumuo ang PCA ng arbitral tribunal na noong 2016 ay nagpawalang-bisa sa malawakang “nine-dash line” na claim ng China sa South China Sea at itinaguyod ang mga karapatan at hurisdiksyon ng Pilipinas sa 370-kilometrong exclusive economic zone ng bansa. —Jacob Lazaro
