LUNGSOD NG BACOLOD—Kusang sumuko sa mga awtoridad at nagpiyansa noong Biyernes si dating SunStar Cebu at SunStar Bacolod editor in chief Marchel Espina matapos maglabas ng warrant ang korte sa Batangas para sa pag-aresto sa kanya kaugnay ng unjust vexation case.
Nag-ugat ang reklamo sa isang opinion piece na isinulat ng isang contributor at inilathala sa SunStar Cebu noong Disyembre 2024, noong si Espina ang editor in chief ng publikasyon.
Sumuko si Espina sa Criminal Investigation and Detection Group (CIDG)-Negros Island Region sa Bacolod City at nagpiyansa ng P6,000. Kasama niya ang kanyang abogadong si Abegail Bayona.
Sa isang pahayag kasunod ng kanyang pagsuko, sinabi ni Espina na buo siyang nakikipagtulungan sa legal na proseso.
“Ako ay boluntaryong sumuko ngayon dahil iginagalang ko ang tuntunin ng batas at ang proseso ng batas. Nilalayon kong sagutin ang mga paratang sa pamamagitan ng tamang hudisyal na mga channel,” sabi niya.
Sinabi ni Espina na ang reklamo ay may kinalaman sa isang artikulo ng opinyon na inilathala sa panahon ng kanyang panunungkulan bilang editor in chief ng SunStar Cebu.
“Bilang isang mamamahayag, naniniwala ako na ang kasong ito ay nagtataas ng mahahalagang alalahanin tungkol sa paggamit ng mga reklamong kriminal laban sa mga mamamahayag at mga editor kaugnay ng kanilang trabaho. Naniniwala rin ako na ito ay may nakakatakot na epekto sa kalayaan sa pamamahayag,” sabi niya.
“Ang mga mamamahayag at editor ay hindi kailanman dapat takutin o patahimikin para sa pagsasagawa ng kanilang mga propesyonal na tungkulin nang may mabuting loob. Bagama’t ang bawat tao ay may karapatang humingi ng mga legal na remedyo, ang legal na proseso ay hindi dapat gamitin upang pigilan ang independiyenteng pamamahayag at pag-uulat para sa pampublikong interes,” iginiit ni Espina.
Responsableng pamamahayag
Muling pinagtibay ni Espina ang kanyang pangako sa responsableng pamamahayag at pagtatanggol sa kalayaan sa pamamahayag at pinasalamatan niya ang kanyang abogado, mga kasamahan, ang National Union of Journalists of the Philippines (NUJP), ang kanyang pamilya, mga kaibigan at lahat na, aniya, ay “lumapit at tumayo sa tabi ko sa panahong ito.”
Sa isang hiwalay na pahayag, kinondena ng NUJP ang pagsasampa ng mga kasong kriminal laban kay Espina, na nagsisilbing isa sa mga pambansang direktor nito, na tinawag itong “isang pag-atake sa kalayaan sa pamamahayag at isang pagtatangka na takutin ang mga mamamahayag.”
Sinabi ng grupo ng mga mamamahayag na isang lokal na pinuno ng isang relihiyosong organisasyon ang nagsampa ng hindi makatarungang reklamo laban kay Espina at ilang iba pa dahil sa nai-publish na piraso ng opinyon.
Kinuwestiyon din ng NUJP ang paraan ng paghawak ng kaso, at sinabing hindi nabigyan ng due process si Espina dahil nalaman lamang niya ang warrant of arrest matapos itong mailabas ng korte ng Batangas.
Ayon sa grupo, hindi kailanman naabisuhan si Espina, na nakabase sa Bacolod City, sa reklamo kaya hindi nakapagsumite ng counter-affidavit bago ang pag-isyu ng warrant.
“Ang pagsasampa ng mga kaso laban kay Espina ay malinaw na sinadya upang takutin siya at ang komunidad ng media,” sabi ng NUJP.
Idinagdag nito na hindi ito ang unang pagkakataon na nagsampa ng mga kaso ang mga lider ng parehong grupo ng relihiyon laban sa mga mamamahayag na naglathala ng mga kritikal na pananaw tungkol sa umano’y relasyon ng grupo sa isang maimpluwensyang political dynasty.
“Anumang grupo o indibidwal na nakikibahagi sa mga halatang gawaing pampulitika ay hindi dapat maging balat-sibuyas kapag sumasailalim sa pagsisiyasat ng publiko. Ang mga mamamahayag ay nag-uulat sa mga bagay na may kinalaman sa pampublikong interes, kabilang ang mga dapat na relihiyosong aktibidad bilang suporta sa ilang mga pulitiko,” sabi ng organisasyon.
Nagbabala ang NUJP na ang mga reklamong kriminal ay lalong ginagamit para patahimikin ang mga mamamahayag.
“Ang pagsasampa ng mga kasong kriminal laban sa mga nagsasabi ng katotohanan ay isang sandata ng pagpili ng mga kapangyarihan. Ito ay isang indikasyon ng kabulukan ng sistema ng hustisya at ang impunity na patuloy na sumisira sa ating tinatawag na demokrasya,” sabi nito.
Nanawagan ang grupo na ibasura ang mga kaso laban kay Espina.
