Maaaring magsampa ang Pilipinas “sa ilang linggo” ng kaso ng pinsala sa kapaligiran laban sa China para sa mga aktibidad nito sa pagbuo ng isla na puminsala sa mga coral reef sa West Philippine Sea.
Kasalukuyang nakikipagtulungan ang Department of Justice (DOJ) sa Office of the Solicitor General sa paghahanda ng kaso, sinabi ni DOJ spokesperson Mico Clavano sa isang panayam sa Bagong Pilipinas Ngayon noong Huwebes.
“We need to make sure na solid ang ebidensiya natin na ikakabit natin sa reklamo. Pero kumpiyansa kami na sa loob ng ilang linggo, matatapos na namin ang aming reklamo at ang mga kalakip na ebidensya,” dagdag ni Clavano.
“Sana, sa tulong ng Office of the Solicitor General, makapagsampa tayo ng environmental case laban sa China,” aniya, bagama’t hindi niya binanggit ang target na petsa para sa pagsasampa ng kaso.
Ginawa ni Clavano ang pahayag matapos madiskubre ng Philippine Coast Guard ang mga durog na coral fragment sa mga cay malapit sa Pag-asa (Thitu) Island at Escoda (Sabina) Shoal sa West Philippine Sea.
Sinabi ng PCG na ang itinapon na mga patay na coral rubble ay indikasyon ng mga pagtatangka sa small-scale reclamation o island building sa loob ng exclusive economic zone (EEZ) ng bansa.
Mga natuklasan ng mga siyentipiko
Natuklasan din ng isang pangkat ng mga siyentipiko na ang Pag-asa Island cays ay may mababang kasaganaan at pagkakaiba-iba ng mga coral at isda na masyadong kakaunti at maliit ang laki.
Noong Setyembre 2023, binanggit ni Justice Secretary Jesus Crispin Remulla ang pagsasampa ng kaso laban sa China matapos sabihin ng Western Command ng Armed Forces of the Philippines na mayroong malawakang pag-aani ng mga corals sa Rozul Reef.
Sinabi noon ni Remulla na ang gobyerno ng Pilipinas ay maaaring magsampa ng reklamo laban sa Beijing sa 2024, at idinagdag na ang reklamo sa kapaligiran ay maaaring pilitin ang China na igalang ang mga internasyonal na batas sa maritime.
Kalaunan ay hinimok ni retired Senior Associate Justice Antonio Carpio ng Korte Suprema ang gobyerno na isama ang pinsala sa kapaligiran na natagpuan sa Escoda Shoal sa kaso nito laban sa Beijing.
Noong 2013, hinamon ng Pilipinas ang nine-dash line claim ng China sa South China Sea sa harap ng Permanent Court of Arbitration sa The Hague.
Nanalo ito sa isang landmark na desisyon noong Hulyo 2016 matapos na ibasura ng arbitral tribunal ang malawak na pag-angkin ng Beijing at panindigan ang pag-angkin ng Maynila sa West Philippine Sea, ang bahagi ng South China Sea sa loob ng EEZ ng Pilipinas.
Unilateral fishing ban
Gayunpaman, tumanggi ang China na kilalanin ang desisyon at patuloy ang panggigipit nito sa mga mangingisdang Pilipino at mga barko ng gobyerno ng Pilipinas sa West Philippine Sea.
Kamakailan ay ipinataw nito ang taunang apat na buwang pagbabawal sa pangingisda sa mga bahagi ng South China Sea, kabilang ang Panatag Shoal, na nag-udyok sa Department of Foreign Affairs na maghain ng protesta laban sa moratorium.
Sa unang bahagi ng buwang ito, sinabi ng gobyerno ng China na ang coast guard nito ay pinahintulutan na magkulong—hanggang 60 araw nang walang paglilitis—ang mga dayuhang natagpuang lumalabag sa teritoryong karagatan nito sa South China Sea.
Nagbabala rin ito na ang mga “pinaghihinalaang naglalagay ng panganib sa pambansang seguridad at interes, nakakagambala sa kaayusan ng publiko o nakikibahagi sa iba pang mga ilegal na kriminal na aktibidad” ay maaari ding makulong ng hanggang 30 araw.
