MANILA, Philippines — Inamin ni Navotas Rep. Toby Tiangco na isang mahirap na desisyon ang bumoto pabor sa impeachment ni Vice President Sara Duterte, dahil walang “moral authority” ang House of Representatives na humingi ng accountability kapag ang mga miyembro nito ay nasangkot sa mga isyu.
Gayunpaman, sinabi ni Tiangco sa sesyon noong Lunes na sumang-ayon siya sa mga hakbang na pagtibayin ang Committee Report (CR) No. 261 dahil ang paglilitis sa Senado ay ang huling pagkakataon para sagutin ni Duterte ang mga paratang laban sa kanya—kabilang ang mga pag-aangkin ng pagkabigo na ganap na isiwalat ang mga ari-arian sa kanyang Statement of Assets, Liabilities, and Net Worth (SALN) at ang mga mapanirang ulat mula sa Konseho ng Anti-Laundering (AM).
“Ang hirap bumoto ng yes dahil walang moral authority ang House dahil sa laki ng corruption issue sa mga dating liderato ng House of Representatives, sa akusasyon ng male-maletang ninakaw nila at (ng) kanilang mga kasabwat. At ngayon ay humihingi ng accountability sa Vice President para sa mas maliit na halaga,” Tiangco said in his explanation of his yes vote.
(Mahirap bumoto ng oo dahil walang moral na awtoridad ang Kamara sa napakalaking katiwalian na kinasasangkutan ng nakaraang pamunuan at mga kasabwat nila. At ngayon, naghahanap sila ng pananagutan laban sa Bise Presidente batay sa mas maliit na halaga na nasasangkot.)
“Ang pagboto ng yes ay hindi paghusga ng pagkakasala. Ito ang tanging naiiwan na paraan para mabigyan ng pormal at maayos na venue sa Senado, upang maipaliwanag ang buong katotohanan at mailabas ang buong katotohanan sa mga isyu ng SALN na karugtong sa isyu ng AMLC at bank accounts,” he added.
(Ang pagboto ng oo ay hindi boto para maghusga. Ito na lang ang natitirang hakbang para mabigyan si Duterte ng pormal at maayos na lugar, na ang Senado, para ipaliwanag niya ang mga isyung kinasasangkutan ng kanyang SALN, na nauugnay sa isyu ng AMLC at mga bank account.)
Ayon kay Tiangco, may mga alalahanin din kung paano nangalap ng House committee on justice ang mga ebidensya laban kay Duterte. Gayunman, inamin ni Tiangco na tila kailangan ang paglilitis dahil hindi sinagot ni Duterte ang mga isyung kinakaharap.
“May mga tanong din sa naging proseso at sa pagkalap ng ebidensya. Gayo’n man, lumitaw ang isyu ng SALN, partikular sa hindi pagdedeklara ng cash on hand na nananatiling kailangan malinawan at ipaliwanag sa tamang forum,” he said.
(May mga katanungan tungkol sa paraan ng pagkalap ng ebidensiya. Ganun pa man, lumutang ang isyu ng SALN, partikular ang pagkabigo na magdeklara ng cash on hand na dapat linawin at ipaliwanag sa tamang forum.)
“Dahil nagdesisyon ang kampo ng Bise Presidente Sara Duterte na hindi dumalo dito sa House of Representatives, hindi nagkaroon ng pagkakataon na linawin ito (…) Ito ay pagkakataon para ipaliwanag niya on record at sa loob ng proseso ng kanyang panig at maipagtanggol ang kanyang sarili,” he added.
(Dahil ang kampo ni Vice President Sara Duterte ay nagpasya na huwag dumalo sa mga paglilitis dito sa Kapulungan ng mga Kinatawan, walang pagkakataon na linawin ito (…) ito ay isang pagkakataon para sa kanya upang ipaliwanag sa rekord at sa loob ng proseso ang kanyang panig, at para sa kanyang ipagtanggol ang kanyang sarili.)
Noong Marso 17, binatikos ni Tiangco ang ilan sa kanyang mga kasamahan na nagtulak para sa impeachment ni Duterte, na sinasabing ginagawa nila ito dahil hindi nila maaaring makipag-ayos sa mga tuntunin upang maalis ang pananagutan sa kanila hinggil sa iskandalo sa pagkontrol sa baha sakaling maging pangulo siya.
Sinabi ni Tiangco na ang mga mambabatas na sangkot sa flood control scam ay natatakot umano na sa ilalim ng pagkapangulo ni Sara Duterte, hindi sila makaalis sa scot-free.
BASAHIN: Toby Tiangco: Impeachment push na iniugnay sa pangamba ng ilang solons sa flood scam
Isa si Tiangco sa dalawang sorpresang yes votes hinggil sa impeachment. Si Kamanggagawa party-list Rep. Elijah San Fernando, sa kabila ng nakikitang malapit sa mga kaalyado ni Duterte, ay bumoto pabor sa CR No. 261.
Inamin ni San Fernando sa sesyon noong Lunes na mayroon siyang reserbasyon hinggil sa kanyang boto para i-impeach si Duterte, dahil nadungisan umano ang proseso ng paghingi ng pananagutan. Gayunpaman, ang bottomline ay kailangan niyang harapin ang mga hakbang sa pananagutan, gaano man pulitikal ang proseso.
“Ang representasyong ito ay bumuboto ng oo na may matinding reserbasyon. Hayaan nating harapin ito nang simple: mayroon bang sapat na batayan hinggil sa mga paratang na ibinabato sa Bise Presidente? Oo. Ang proseso ba upang matukoy ang posibleng dahilan ay polluted, politically motivated, o questionable? Oo,” aniya.
“Pero sa gitna ng pagdududa sa kredibilidad ng prosesong pinagdaanan natin, kailangan pa bang managot ang Bise Presidente bilang mataas na opisyal ng ating bansa? Oo. Tapos, papanagutin natin si VP. Kailangan niyang sagutin lahat ng mga paratang na ibinalita laban sa kanya,” he added.
BASAHIN: Kailangang harapin ni Sara Duterte ang impeach trial sa gitna ng mga pagdududa sa paglilitis – solon
Sa sesyon, 257 miyembro ng Kamara ang bumoto para i-impeach si Duterte sa pangalawang pagkakataon, dahil bumoto sila pabor sa Committee Report (CR) No. 261 na naglalaman ng articles of impeachment.
26 na miyembro lamang ang naroroon ang bumoto laban sa CR No. 261, habang siyam ang nag-abstain. Sa ilalim ng Article XI, Section 3(3) ng 1987 Constitution, kailangan ng one-third vote ng lahat ng House members para pagtibayin o i-override ang rekomendasyon ng komite na i-impeach si Duterte.
Sa 318 na miyembro sa Kamara, isang-katlo ay 106 na miyembro lamang—na nangangahulugang ang Kapulungan ay lumampas sa threshold.
Ayon sa CR No. 261, ang mga paratang ng dalawang reklamo ay pinagsama sa apat na batayan:
- may kasalanang paglabag sa Konstitusyon, graft and corruption, at betrayal of public trust sa pamamagitan ng systematic liquidation misuse, misappropriation, at irregular of confidential funds na nagkakahalaga ng P500 milyon sa ilalim ng Office of the Vice President (OVP) at P112.5 milyon sa ilalim ng Department of Education (DepEd)
- may kasalanang paglabag sa Konstitusyon at pagtataksil sa tiwala ng publiko nang magkamal si Duterte ng hindi maipaliwanag na yaman na halatang hindi katumbas ng kanyang legal na kita at mga kinita sa panahon ng kanyang panunungkulan bilang isang pampublikong opisyal
- panunuhol, graft and corruption, culpable violation of the Constitution, at betrayal of public trust nang siya ay nagbigay ng monetary gifts o payments sa mga opisyal ng DepEd para mahikayat ang paglabag at pag-iwas sa procurement at iba pang kaugnay na batas.
- may kasalanan na paglabag sa Konstitusyon, matataas na krimen, at pagtataksil sa tiwala ng publiko sa pamamagitan ng pagkontrata para sa pagpatay sa Pangulo, Unang Ginang, at ang dating tagapagsalita ng Kamara, sa pamamagitan ng paggawa ng matitinding pagbabanta, at sa pamamagitan ng aktibong pag-uudyok sa sedisyon laban sa republika.
Naniniwala ang ilang senador na magpupulong ang Senado bilang impeachment court kapag naipadala na ng Kamara ang articles of impeachment.
Noong Linggo, sinabi ni Sen. Sherwin Gatchalian—isang opisyal sa ilalim ng termino ni dating Senate President Vicente Sotto III—na maaaring magpulong ang Senado sa Mayo 13, Miyerkules, kung ang mga artikulo ay ipapadala sa itaas na kamara sa Martes.
BASAHIN: Gatchalian: Maaaring magpulong ang Senado bilang impeachment court sa Mayo 13
Hindi malinaw kung paano magpapatuloy ang kamara sa ilalim ng pamumuno ni bagong halal na Senate President Alan Peter Cayetano hinggil sa impeachment. /cb
